BELLETJE TREKKEN

Belletje trekken, belletje lellen of belletje leuren; in Vlaanderen heet dit ‘belleke trek.’ Belletje ‘trekken’ kan vandaag de dag niet meer, want de oorspronkelijke metalen of koperen trekbel uit de jaren 1900 is niet meer in de hedendaagse woning te vinden. Alleen bij oude panden uit die tijd vind je ze nog weleens. Ook op rommelmarkten of bij handelaren waar oude materialen van toentertijd nog te vinden is. De laatste jaren is het een trend om oude materialen in je nieuwe woning te laten plaatsen.
Van oorsprong is het belletje trekken een baldadige grap die eruit bestaat bij iemand aan te bellen zonder de intentie te hebben die persoon te bezoeken of te spreken. Ooit is er iemand mee begonnen tot ergernis van veel, vooral oudere mensen. Het spel wordt al gespeeld door kinderen sinds begin van de negentiende eeuw.
Denk nou niet dat dit belletje trekken een typisch Hollands fenomeen is, het wordt vooral door kinderen op veel plaatsen in de wereld uitgevoerd. Om te voorkomen dat de dader een berisping krijgt, rent hij of zij weg, teneinde niet door de bewoner(s) ontdekt te worden. Later in de tijd werd er door een slimmerik geprobeerd de deurbel vast te zetten, zodat deze continue bleef bellen. Dat gebeurde met een speld of met plakband.
Vooral bewoners van een zogenaamde boven- of portiekwoning in de grote steden waren de sigaar. Zij konden niet direct zien wie er aan de voordeur stond. Als de voordeur werd geopend, zag men van bovenaan de trap de persoon staan die je wilde spreken. Na het gesprek deed diezelfde persoon de deur weer dicht. Of men moest met de trap naar beneden om de voordeur alsnog dicht te doen. De trekbeljeugd rende dan, nadat de deur was geopend, snel het portiek af en liet de voordeur openstaan. Mensen op leeftijd vonden dit spel een drama. Altijd moesten ze met de trap naar beneden om de voordeur te sluiten.
Woonde men beneden dan kon je vaak via je woonkamerraam zien wie er voor de deur stond en liet de lastpak staan, waardoor de lol van het trekken aan de bel er bij de dader(s) al snel afging. Vandaag de dag bestaat het belletje trekken nog steeds, alleen is er van trekken geen sprake meer. De hedendaagse bel maakt misschien wat minder geluid, maar heeft hetzelfde effect. Mensen voor niets naar de deur laten lopen. Sinds de Post de laatste jaren meer pakketten brengt dan briefpost ervaar ik meerdere keren van de week dat de deurbel gaat om voor een van de buren een pakket aan te nemen of soms voor mijzelf. In het belang van de post moeten de postbezorgers de pakketten dezelfde dag slijten bij iemand in dezelfde straat, als de klant niet thuis is. Rond 18.00 uur (etenstijd) komt de eigenaar van het pakket deze dan ophalen.
De oude trekbel had één voordeel. De klepel er tijdelijk afhalen als het bellen de spuigaten uitliep door de spelende en soms voor veel mensen van toen baldadige jeugd.

Advertenties

Historisch Leerdam


Wie kent Leerdam niet van de beroemde glasfabriek gevestigd aan de Lingedijk. De stad Leerdam komt voor het eerst in de boeken voor in 1143 en wordt vermeld als Ter Lede of Ter Leede. In die tijd sprak men over een heerlijkheid. Deze heerlijkheid behoorde toe aan de Heren van der Lede. Nadien kwam het geslacht Van Arkel daaruit voort. De Heren van der Lede hielden hun bezit tot 1305, waarna het in handen kwam van de Heren Van Arkel. Pas in 1382 krijgt Leerdam stadsrechten van Otto van Arkel en later nog eens van Willem VI van Holland in het jaar 1407. Het geslacht Van Egmond kreeg in 1428 het gebied tot de 15e eeuw, waarna het aan het Huis van Oranje-Nassau kwam. Ook zijn er goed bewaarde historische gebouwen bewaard gebleven in deze stad, zoals de Grote Kerk, het Hofje van Mevrouw van Aerden, de gedeeltelijk gerestaureerde stadsmuren aan de Zuidwal en het Oude Raadhuis. Er waren 4 poorten in de stadsmuur. Deze poorten zijn echter in de 19e eeuw gesloopt. In de Kerkstraat, tegenover het Hofje van Mevrouw van Aerden bevond zich het Drossaardshuis. Het poortje met daarboven de tekst “Vriheyt en is om gheen gelt te coop” is het enige dat overgebleven is. De oudste grafzerk in de Grote Kerk van Leerdam bedekte het graf van de laatste heer (Jan) van Arkel. Direct rechts van de ingang is de steen te zien. Bron: Geschiedenis Leerdam.
Leerdam had ooit een ‘kasteel van Leerdam’ dat tijdens de Spaanse overheersing in Holland door de Spanjaarden is verwoest in het jaar 1574. Het is helaas nooit meer herbouwd. Op deze plek staat vanaf 1770 het Hofje van Mevrouw Van Aerden in de Kerkstraat (centrum), dat nu een museum is. De entree van het museum is aan de Huisgracht (ingang tuin). Website: http://www.hofjevanaerden.nl Nadat het Kasteel van Leerdam verwoest was, kwam Maria van Oranje er te wonen en bestuurde voor haar broer het graafschap.
In de 18e eeuw ontstond een glasfabriek alsook was er de houtindustrie. Dat laatste is wat minder bekend bij mensen van buitenaf. De huidige Glasfabriek Leerdam is internationaal bekend. Vanaf Pasen tot eind september werken glasblazers uit binnen- en buitenland in het glascentrum, dat dan open is voor het publiek.
Puur Glas genieten in Leerdam
Dr. Reilinghplein –
4141 DA LEERDAM
Tel 0900 4636888
E-mail:
info@vvvzhz.nl
Website
webshop
De stad geniet ook bekendheid door de Leerdammer Kaas dat in het nabijgelegen Schoonrewoerd wordt geproduceerd.
Waar water is wordt doorgaans gevaren. Ook in Leerdam is dit het geval. Er zijn jachthavens met rondvaartboten die menig toerist al varend de mooie omgeving laat zien onder het genot van een hapje/drankje. Ook is er gelegenheid om zelf een boot te huren. Telefoon: 0345-651269.
Email: info@rederijleerdam.nl
Na het varen kunt u naar behoefte het oude centrum in waar volop horecagelegenheden zijn en tevens het winkelgebied is. Ook kunt u in Leerdam en omgeving fietsen en wandelen naar hartenlust. Zo heb je de volgende routes: VVV-Leerdam/Gorinchem info@vvvgorinchem.nl
Boerenervenroute
Fietsroute langs de mooiste boerenerven in het hart van de Vijfheerenlanden.
De kijk vanaf de dijkroute
Die fietsroute loopt via de dijken rondom de Vijfheerenlanden. Het gaat hierbij om de Lekdijk, de Diefdijk, de Lingedijk etc.
Lingelusthofroute
Een prachtige route door open land en landgoederen, over de hoge Diefdijk en langs de slingerende Linge met een weelde aan kerken.
Lingeroute Leerdam
Mooie fietsroute langs beide zijden van de Linge. De totale lengte van de route is 69 kilometer, maar kan ook in twee kortere afstanden verdeeld worden.
Trajecten van de landelijke ‘Pieper’ route (totaal 1000 km) in de regio Zuid-Holland Zuid. Traject het Schoonrewoerdse Wiel naar Werkendam vice versa.
Vóór DE WANDELAARS:
• De Bert Haanstraroute.
Omschrijving
U wandelt de Glas-filmroute in en door Leerdam en buurplaats Asperen om vervolgens over de Linge weer terug te keren naar Leerdam. Info bij de VVV.
• Glasobjecten en beeldtuinenroute.
Omschrijving
Het sfeervolle historische centrum van Leerdam is het vertrekpunt voor deze route. U ontkomt hier uiteraard niet aan de Glasblazerij en het Nationaal Glasmuseum. Vanaf Heukelum zet u de wandeling aan de andere kant van de Linge voort via de beeldentuin Land en Beeld en uitgestrekte fruitboomgaarden. Info bij de VVV.
O V E R N A C H T I N G E N
http://www.hetoudeposthuys.nl/Leerdam
Email: info@bedandbreakfastleerdam.nl of via diverse reissites via internet.

Griepprik STRESS

griepprik

Vandaag 25 oktober is het weer Griepprikdag. De patiënten kunnen terecht vanaf 13.00 tot 19.00 uur. Ook ikzelf ontvang elk jaar weer bericht. Ik besluit om eerst boodschappen te gaan doen bij de grootgrutter aan de overkant van het gezondheidscentrum waar de injectie al op mij en vele anderen ligt te wachten. Nadat ik mijn boodschappen in de auto heb gezet, stap ik het gezondheidscentrum binnen. Er zitten vijf personen in de open wachtruimte.
‘U bent nummer zes mevrouw’ roept een Indische dame tegen mij als ze mij ziet aankomen. ‘U bent achter mij hoor.’ Ik moet glimlachen.
‘Dank u wel’ zeg ik terug, wapper met mijn prikformulier en neem plaats op een van de vele lege stoelen. Het is 14.30 uur en ik ben een half uur te vroeg. Een paar mensen komen binnen en vragen én public achter wie ze aan de beurt zijn. Ik steek mijn hand op, maar ik weet dat dit eigenlijk geen zin heeft. Een prikpost is anders dan een griepinjectie halen. Een man geeft meteen als antwoord: ‘Er is vandaag geen prikpost dus hoeft u geen nummertje te trekken.’ Hij heeft gelijk weet ik. De ervaring leert van voorgaande jaren dat het vrijwel geen zin heeft achter iemand aan te sluiten die net daarvoor binnen is gekomen bij het ophalen van een injectie. Elk jaar is het ter plekke een chaos en verdringen mensen die later zijn binnengekomen zich naar voren.
Alle zitplaatsen zijn nu bezet en de hal staat intussen vol met mensen.
‘Miep!’ doe alvast je jas uit, zo dadelijk gaat de deur open en moeten wij naar binnen. De vrouw luistert braaf naar haar partner en hij ziet – nadat ze haar jas heeft uitgedaan – dat ze een blouse aanheeft met lange mouwen.
‘Ik heb je nog zogezegd om een blouse aan te trekken met korte mouwen’ antwoord hij geïrriteerd. Ze zegt niets. Ik krijg medelijden met de vrouw. Blijkbaar anderen ook, want ik hoor om mij heen gemompel. Een mevrouw die naast mij zit wordt opgeroepen door een van de artsen, want er zitten ook patiënten tussen de griepprikgegadigden in de wachtkamer. Vrijwel direct komt er een man aangelopen met een boek in zijn hand, knikt naar mij om even later verzonken te zitten in zijn Engelstalige boek. Het is 15.10 uur en er klinkt meer geroezemoes. Het wordt drukker.
‘Wat duurt het lang voordat de deuren opengaan’ zegt een kalende man tegen een robuuste man die continue met zijn benen schommelt. De schommelaar antwoord niet en is bezig om zijn benen in bedwang te houden. De deuren gaan onverwachts open en ik zie dat er achter elke deur twee personen staan die klaar staan om de ongedurige Hollanders hun griepprik te geven. Wat ik dacht gebeurde. Degenen die in de hal staan lopen snel naar voren om de eerst wachtenden bijna omver te maaien. Iemand raakt boos en zegt: ‘Dat het geen stijl is om voor te dringen.’

September 1975
Ik woon in Algeciras in Zuid Spanje en sta bij de bushalte keurig in de rij achter een aantal Spanjaarden. De bus komt eraan, stopt en kalm stappen de mensen voor mij in de bus. Alles gaat in een rustig tempo. Zo is het ook in het dagelijks leven. Wat vandaag niet lukt komt morgen aan de orde in Spanje. De mentaliteit is heel anders dan in mijn eigen kikkerland. Wat is er toch aan de hand met ons Hollanders. Geduld blijkt bij veel mensen in ons land geen schone zaak te zijn als men niet eens op hun beurt kunnen wachten voor een griepinjectie. Bij het naar buiten gaan staat er een lange rij met mensen. ‘Ik kan het niet laten en roep: ‘Er zijn nog zestig wachtenden voor u.’

EEN WERELD VAN VERSCHIL

LANDLOPER

Sinds ik een aantal jaren bezig ben met stamboomonderzoek, krijg ik soms bericht van een bepaald archief. Vorige week ontving ik een nieuwsbrief waarin stond vermeld over personen die tussen 1750-1800 in Nederland zijn aangehouden voor een bepaald delict. Ik bekeek diverse personen die verschillende delicten op hun geweten hadden zoals een visdelict vanwege het niet kunnen aantonen van een vergunning, landloperij, dronkenschap op straat, zonder vergunning jagen, smokkelaars, stroperij, etc. Kleine vergrijpen denk ik zo. Deze personen werden soms een paar dagen of zelfs tot maximaal 8 dagen opgesloten.
Aan sommige misdadigers worden vandaag de dag taakstraffen gegeven in plaats van opname in een (politie)cel of gevangenis. De rechtspraak van toentertijd was pittig voor datgene wat men had gedaan. Voor landloperij moest men minimaal 4 dagen zitten. Voor mij is er geen touw aan de rechtspraak vast te knopen, omdat ik persoonlijk landloperij niet als een misdaad ziet. Volgens de boeken waren het meestal bedelaars die in of buiten de regio vertoefden. Een wereld van verschil van de rechtspraak van toen en nu.