Tijl Uilenspiegel

th

Vanmorgen was er een toeristisch programma op de televisie dat ging over de Belgische stad Brugge en omgeving. Naast de mooie kastelen, herenhuizen en de natuur in Vlaanderen, werd er gesproken over de historische figuur Tijl Uilenspiegel die in de plaats Damme geboren schijnt te zijn tijdens de Middeleeuwen.
Volgens een sage was Tijl Uilenspiegel een vagebond en deugniet die als een vrije vogel zwierf door Nederland, België en Duitsland en met zijn streken de mensen voor de gek hield. Volgens de sage schijnt Tijl gestorven te zijn in 1350 in de Duitse plaats Mölln. Er kan zelfs zijn graf worden bezocht. Er schijnen veel tegenstrijdige verhalen over deze historische figuur de ronde te doen. Diverse auteurs hebben over hem geschreven, zoals Charles de Coster die hem in 1867 herschiep in de Franse taal. Hij schrijft dat Uilenspiegel enkele eeuwen later is geboren in de plaats Damme in België waar een van de vele beelden van hem staan. De eerste verhalen over hem verschenen rond 1500 in Duitsland. Herman Bote, een stadsklerk van Brunswijk schreef een aantal grappige verhalen over een persoon met de naam ‘Dyl Ulenspeghel.’ Deze ‘Dyl’ verschilt op veel punten van de latere 19e -eeuwse roman. De maatschappijkritische dimensie ontbreekt. De humor is platvloerser tot het vulgaire af.
Tussen 1525-1547 is in Antwerpen door Michiel van Hoochstraten het eerste boek over Tijl Uilenspiegel geschreven. Ook de Belgische auteur Charles de Coster schreef een Franstalig boek over hem. Hij laat Tijl geboren worden in het jaar 1527 in het Vlaamse Damme. Volgens De Coster is Tijl meer dan een kwajongen en een verzetsstrijder samen die samen met zijn goede vriend ‘Lamme Goedzak’ en zijn vriendin Nele samen met de Geuzen vochten ze tegen de Spaanse overheersers.
Volgens de Brugse auteur en historicus J.O. Dele Pierre (1802-1879) werd Uilenspiegel niet geboren in Damme, maar in Knesselare. Ook bestaat er een prent in de collectie van de Van Stolk Atlas, gemaakt in 1650 door Peter Tröschel onder inventarisnummer 10241, waarin staat vermeld dat de plaats Damme alsnog de plaats is waar Tijl ook begraven zou liggen. Uilenspiegel wordt geassocieerd met Vlaanderen. Tijl komt in diverse internationale volksverhalen voor. Het ene verhaal is nog humoristischer dan het andere.
De verhalen van diverse auteurs kennen veel tegenstellingen. Wie schrijft de waarheid? Ongetwijfeld zal er wel een Uilenspiegel hebben geleefd die zowel berucht dan wel beroemd werd tot vandaag de dag.

4 reacties op ‘Tijl Uilenspiegel

  1. Ik hou het bij Damme! 🙂 . Zo hebben wij het als kind geleerd en Charles Decoster zijn boek is ook in het Nederlands. Heb ik vroeger toch bij mijn vader gezien. Ach ik denk dat het een verhaal is over een schelm zoals er wel in veel steden en dorpen rondliep. In Damme staan er een paar beelden van hem en lamme goedzak en Nele.

  2. Ja Damme dat klopt dat schijnt de geboorte en of woonplaats van een figuur als Tijl te zijn geweest. Een cabaratier avant la lettre. Humor is van alle tijden

    1. Hallo Elsje, bedankt voor je feedback. Humor is zeker van alle tijden. Daar kan jij over mee praten met jouw verhalen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s