Gallemiezen

Naast de uitdrukking Gallemiezen, zijn er meer uitdrukkingen die dezelfde betekenis hebben, zoals: ‘iets naar de knoppen gaan, naar de filistijnen, of iets of iemand is naar z’n mallemoer. Het betekent dat iets kapot is of dat er een faillissement is of zelfs de dood. De uitdrukking ‘naar de knoppen gaan’ is voor mijzelf wel de bekendste naast ‘naar het woord filistijnen.’ Zo heeft ieder van ons zijn of haar eigen uitdrukking als er iets kapot gaat. Ik stond er niet bij stil dat gallemiezen van oorsprong een Bargoense uitdrukking is. Van oorsprong werd dit taalgebruik gesproken in Amsterdam. Omdat ik het naatje van de kous wilde weten, heb ik bepaalde uitdrukkingen opgezocht en kwam tot de ontdekking dat het Bargoens Jiddische en Hebreeuwse elementen bezit. Het woord gallamis, dat veel op het woord gallemiezen lijkt, heeft als betekenis: puin, stuk, kapot, gruis of zelfs blut betekent. Het heeft dus te maken met het verlies van iets. Gallemiezen heeft dus meerdere betekenissen. ‘Iemand uit de gallemiezen helpen’ maar ook ‘iets naar de gallemiezen maken.’ Iets verpesten dus.
Ooit hoorde ik de uitdrukking ‘naar de barbiesjes gaan’ dat dezelfde betekenis heeft als gallemiezen. In eerste instantie dacht ik dat de uitdrukking te maken had met op reis gaan. Toen ik hoorde dat het een negatieve betekenis had en niets te maken had met reizen, moest ik er om lachen. Zelf vond ik ‘barbiesjes’ vriendelijker klinken dan gallemiezen. Niets is minder waar, omdat de naam uit de tijd van het kolonialisme voortkwam en een verbastering is van het woord Berbice, dat zoveel betekent als ‘naar de knoppen gaan.’ Berbice schijnt een gebied in voormalig Brits-Guyana te zijn dat bekend was om zijn strafkolonie. Je ging dus naar Berbice om je straf uit te zitten. Ook schijnt het klimaat zo heet te zijn dat veel mensen soms het loodje legden. Onbekend maakt dus onbemind. In mijn geval is mijn motto: een mens is nooit te oud om te leren.

4 gedachtes over “Gallemiezen

    1. Dat is mij ook wat. De laatste keer heb ik een verhaal geschreven met een paar gezegdes erin verwerkt. Zo kwam ik ook diverse uitdrukkingen tegen. Vandaar de gallemiezen etc. Ik heb je link inmiddels bekeken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s