Trekschuiten

trekschuit_paard_2

De trekschuit

 

Door de handel in de 17e eeuw in ons land, ontstond er personenvervoer tussen de steden. De handel en de nijverheid groeiden gestaag. Op zoek naar betere vervoersmiddelen ontstond de trekschuit. Het was een boot die door twee personen getrokken moest worden vanaf de wal. Dit kon een schipper, knecht of zelfs een gezin zijn. Later werd de boot – waarin passagiers werden vervoerd – getrokken door trekpaarden. In de volksmond werd het zogenaamde voortrekken ‘jagen’ genoemd. Het pad op de wal werd ‘jaagpad’ genoemd.

Afhankelijk waar de mensen naar toe moesten ging de boot traag door het water. Maximaal 4 kilometer per uur. Het was een betrouwbaar vervoermiddel vanwege het feit dat de boot niet wachtte op laatkomers. Als de boot te laat arriveerde op de plaats van bestemming moest de schipper het reisgeld aan de reizigers terugbetalen. Hij zorgde er dus voor dat hij op tijd was.

Door de komst van de trekschuit moesten er talrijke zogenoemde trekvaarten worden gegraven. Dat gebeurde omstreeks de helft van de 16e eeuw. Er mochten geen grote goederen vervoerd worden. De bedoeling was hoofdzakelijk passagiers, post en kleine pakketten. Het gewone vrachtverkeer werd in de trekvaarten niet toegelaten. De steden betaalden voor de aanleg.

Zo ontstond er de Leidsevaart. Bij Leidschendam werd een sluis gebouwd die de tocht per trekschuit makkelijker moest maken van Leiden naar Den Haag. Nadien kwam er een trekvaart vanaf Leiden naar Haarlem. De trekvaarten werden dus langer en breder. Zo ontstond er een heel netwerk van trekvaarten. Dit gebeurde pas rond de 17e eeuw.

Omdat de trekschuiten niet zo snel gingen kwam er in de 19e eeuw een einde aan. Daarvoor kwamen de spoorlijnen in beeld. De trein was net zo stipt als de trekschuit maar veel sneller. Aangezien de trekschuit met twee lange touwen werden voorgetrokken door mens en/of  paard verdween de trekschuit uit beeld.

De jaagpaden werden langs de rivier vrijgehouden om vrije doorgang te bewerkstelligen. Door de komst van de trekschuit ontstonden er een veelvoud van kanalen. Als de boot – zonder tegenwind – eenmaal in beweging kwam werd het voorruittrekken minder zwaar.

Langs de oevers, vooral bij bochten werden rolpalen aangebracht, om te voorkomen dat de boot voortijdig zou aanmeren en bij landhoofden speciale loopconstructies gecreëerd.

Door de eeuwen heen is er veel veranderd. Trekschuiten bestaan niet meer, maar de trekvaarten zijn nog volop aanwezig als herinnering aan die tijd van vervoer.

 

 

 

2 reacties op ‘Trekschuiten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s