De verschillende gezichten van een clown

SylAls clown wordt je geboren zegt men. Deels is dat waar. Maar grimassen kunnen ook worden aangeleerd. De clown heeft vaak twee gezichten. Een lach en een traan horen bij hem. Mijn vader was ook zo’n clown. Hij hield van muziek. Zijn mondharmonica was hem heilig. Zonder een noot te hebben gelezen speelde hij vrolijke deuntjes. In zijn jeugd kende hij een leeftijdgenootje in zijn omgeving dat spastisch was. Hij had medelijden met het meisje. Hij toverde door zijn muziek een lach op haar witte gezichtje. Ook maakte hij soms grappen en grollen.

Hij was een kindervriend. Een gevoelsmens en snel ontroerd. Het meisje in de rolstoel werd niet oud. Mijn moeder kon aan hem zien dat de dood van het meisje impact op hem had. Toen mijn ouders later zelf kinderen kregen bleef vader een humoristisch type. Als hij lachte dan veranderde zijn gezicht in een grimas, maar hij kende ook een ernstige kant. Hij werd geboren in 1925 net voor de crisistijd. De mensen hadden het in die tijd niet gemakkelijk in Nederland. Veel werkloosheid en een slechte economie.

De geschiedenis van de clown gaat terug naar de tijd van het Romeinse theater. Eeuwen later kwam de hofnar ten tonele en de commedia del árte, waarna de clown uiteindelijk te bewonderen was in het circus.

Het Engelse woord clown betekent ‘onbenul’ of zoiets als ‘boerenpummel’. Een andere verklaring is van het Latijnse woord ‘Colonus’ dat ‘boer’ betekent.

In ons land hoor je soms de term ‘domme August’ nar, paljas of harlekijn. Het zijn artiesten die ieder een eigen komisch genre beoefenen. De nar is veel ouder dan het type clown en kwam al voor aan het Europese Hof. Het type August heeft als kenmerk zijn uniek opgemaakt gezicht. Alle Augusts mogen niet gelijk zijn aan elkaar. De gezichten van de hun hebben geaccentueerde emoties, zoals een overdreven gekleurde getekende mond, voorzien met een lach of een getekende traan.

De melancholieke clown is verwant aan de in de 19e eeuw ontstane pierrot. Clowns waren hoofdzakelijk mannen. Toch kwam er in 1934 een vrouwelijke clown ten tonele, ene Miss Lulu. Zij trad alleen op in een circus.

Clowns zullen altijd wel blijven bestaan, in welke hoedanigheid dan ook. Achter het gezicht van een clown blijft toch een mens schuilen die perfect maar ook imperfect is, ondanks zijn eeuwige grimas.

2 gedachtes over “De verschillende gezichten van een clown

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s