Onder de hoede van de Lakota

 

‘Er wonen de laatste jaren veel gelukzoekers in Minnesota’, zei de vader tegen zijn enige dochter Kate. Het donkerharige meisje van zestien was het enige kind van de familie Watson. ‘Kijk daar eens?’ zei haar vader weer. Er is alweer een buitenstaander bezig om zijn huis te bouwen Joan. Het wordt mij hier te druk vrouw.’
Joan zag inderdaad dat een echtpaar met een baby bij hun huis in aanbouw stonden te kijken.
‘Ik denk er over om te gaan verhuizen vrouw. Ik heb het al eerder met je besproken. Over een paar dagen vertrekken wij richting het Wilde Westen, zei hij weer tegen haar. Ze wist dat ze bij haar man niet veel in te brengen had. Eind van die week laden ze hun huisraad in de huifkar die getrokken werd door twee paarden en reden naar hun nieuwe woongebied.
Nadat ze de rivier bijna waren overgestoken, begon de huifkar onverwachts te schommelen en viel Kate, die achterin de huifkar zat eruit. Haar ouders zaten voor op de bok.
‘Help vader, moeder?’ schreeuwde ze.
Door het kolkende water hoorde ze haar niet. Uit allenmacht begon ze te zwemmen. Rakelings langs rotsblokken en greep zich vast aan een rotsblok die ver boven het water uitstak. Weer riep ze om hun hulp. In de verte zag ze dat haar ouders intussen de oever hadden bereikt. Niemand had iets in de gaten totdat tegen de avond Joan had gemerkt dat haar dochter niet meer in de huifkar zat. De schrik sloeg haar om het hart. ‘Stop! Mick, riep ze luidkeels. Hij trok onverhoeds aan de teugels en de paarden stopten. Ze vertelde aan haar man dat Kate was verdwenen. ‘Er is geen tijd te verliezen Joan’, zei hij tegen haar. Wij gaan terug en naar haar op zoek.’ Ze reden dezelfde tocht terug in de hoop hun dochter te vinden. Waar ze ook zochten, Kate was onvindbaar. Ze waren radeloos. Ik vermoed dat ze in de rivier terecht is gekomen vrouw. Ik herinner mij dat de huifkar begon te schommelen. Misschien is ze wel verdronken. ‘Joan rilde al bij de gedachten dat ze haar dochter moest missen. Ze besloten om één dag niet verder te reizen, in de hoop hun dochter terug te vinden.

Intussen had een voorbijkomende Lakota indiaan kreten gehoord die vanuit het stromende water van de rivier kwamen. Vanaf zijn paard, die aan het drinken was uit de rivier, zag hij een jonge vrouw zich angstvallig vasthouden aan een rotsblok. Snel gaf hij zijn hengst de sporen om de rivier in te gaan. Dat was niet zo gemakkelijk met het snelstromende water en de gladde keien die overal in het water lagen. Hij bracht het dier stapvoets langs wat rotsblokken naar het slachtoffer. De jonge indiaan strekte zijn hand uit om haar vast te pakken. Dat lukte uiteindelijk. Hij trok haar omhoog en ze ging zitten achterop zijn paard. Hij gaf het dier een schouderklopje. Hij liep stapvoets terug naar de oever. Kate kon de jonge indiaan niet verstaan. Hij slaakte wat kreten uit. Ze begreep er niets van. Hij was haar redder. Hij was nog jong, waarschijnlijk van haar leeftijd. Ze had om zich heen gekeken. De plek waar haar ouders de oever op waren gegaan was te ver weg. Hadden ze haar kreten gehoord? Ze wist het niet. Waren ze haar gaan zoeken? vroeg ze zich af. Intussen reed de indiaan omhoog langs de oever naar een open gebied. Er was niemand te zien. Ze vroeg zich af waar hij haar heen zou brengen? Na een tijdje rijden zag ze in de verte een open vlakte opdoemen, met een dertigtal tipi’s. Er was daar een en al bedrijvigheid. Ze zag veel paarden in een kraal staan. Stapvoets liep het paard huiswaarts. Er werd luid gepraat. Ze voelde zich in eerste instantie niet op haar gemak toen het indianenvolk naar hun toe kwamen lopen. De vrouwen wezen vooral naar haar. Ze mompelden wat overstaanbaars en lachte blijkbaar om haar lichtblauwe jurk en dichte schoenen. De indiaan sprong van zijn paard af en zette haar neer op de schrale grond. Hij vroeg iets aan een oudere indiaanse vrouw die al snel met een bontgekleurde deken terug kwam en deze om haar heen sloeg. Haar jurk was nog behoorlijk nat. Ze knikte dankbaar. Gelijktijdig vroeg ze zich af hoe ze zich verstaanbaar moest maken. Het volk en zij spraken een andere taal. Nadat hij haar van het paard af had getild was hij opeens verdwenen en werd ze door een groepje vrouwen meegenomen naar een tipi. Een brutale indiaanse plukte steeds maar aan haar jurk. Ze vond dat niet fijn. Ook het gniffelen van een paar vrouwen deed haar ongemakkelijk voelen. Ze werd door hun ontkleed en gewassen. Haar lange zwarte haren vielen deels over haar fijne borsten. Ze kreeg indiaanse kleding aan met platte leren schoenen, die mooi waren gevlochten. Ze keek om zich heen waar haar jurk en schoenen waren gebleven. Ze zag ze niet meer. Toch had ze het gevoel dat dit volk haar zou helpen. Vanuit het niets stond opeens haar redder weer voor haar neus toen ze uit de tipi stapte. Hij was nu in gezelschap van een oudere indiaan. Beide mannen praten met de vrouwen. Haar redder wees naar haar en zei: ‘Misu!’ Ze begreep er niets van. Weer zei hij: Misu, Misu!’ Ze knikte nee met haar hoofd en wees naar zichzelf met de woorden: ‘Ik heet Kate.’ ‘Misu!’ zei hij weer en daar moest ze het mee doen. Vanaf die dag heette ze Misu had ze begrepen.

Zo gingen er dagen voorbij. In die tijd had ze geen sterveling gezien op de schrale vlakte. Geen huifkar was er voorbij gekomen. Wel een kudde bizons. Ze had de hoop al opgegeven dat ze haar ouders weer zou terug zien. Op een spelende manier leerde ze van de vrouwen hoe ze moest koken, Bizonhuiden moest schoonmaken en haar tipi moest opbouwen en afbreken. Ze had al snel door dat dit alles het werk voor de vrouwen was. De indiaan, die haar had gered, had een vrouw en een zoon van vijf jaar. Ze speelde vaak met het kind. Hij heette Waku. De tijd verstreek. Er kwamen sporadisch huifkarren langs met gelukzoekers. Diep in haar hart wist ze dat haar ouders naar het Westen waren gereden. De tijd verstreek en ze nam langzamerhand de gewoontes van de Lakota indianen over. Ze waren goed voor haar. Sommige vrouwen namen echter een loopje met haar voelde ze. Ze was nu eenmaal een buitenstaander in de groep. Ook had ze haar Engels bijna verleerd en sprak nu hun taal. Na verloop van tijd had ze het volk verteld over het drama waar zij de hoofdrol in had gespeeld en dat ze tot heden haar ouders niet meer kon vinden.

Kort na hun zoektocht naar hun dochter Kate, hadden ze het idee opgevat dat Kate waarschijnlijk was verdronken in de rivier. Zeker wisten ze het niet. Na die dag vertrokken ze richting het Westen en vroegen aan voorbijgangers of ze een meisje van zestien jaar hadden gezien. Ze heeft een tenger postuur en lang gitzwart haar vertelde Joan. Kate is haar naam. Telkens kregen ze een negatief antwoord. Uiteindelijk settelde ze zich in het Westen en hadden de hoop op de terugkeer van hun dochter opgegeven.

Kort na haar redding had Kate gemerkt dat haar redder regelmatig oog voor haar had. Langzamerhand merkte ze dat ze ook warme gevoelens kreeg voor hem. Vrijwel direct had ze deze gevoelens uit haar hoofd gezet. Hij heette Sinopa, dat Vos betekende. Hij was getrouwd met Mansi en had een zoon. De wederzijdse gevoelens bleven. Ze probeerde hem zoveel mogelijk te ontwijken om niet de suggestie te wekken dat er bepaalde gevoelens voor hem waren. Ook vond ze zijn zoon, de kleine Waku lief. Vaak speelde het kind met de welpen van een Coyote. Ze had er om moeten glimlachen. Ze kon goed overweg met de vrouw van Sinopa. Haar tipi stond naast die van Sinopa en zijn gezin. Mansi leerde haar hoe ze moest leven als een indiaanse. Het volk noemde haar Misu, dat ‘rimpelende beek’ betekent. Op een namiddag was Mansi bizonvellen aan het schoonmaken dicht bij een rivier toen ze onverwachts werd gebeten door een coyote die daar aan het drinken was. Na de beet kon ze nog net haar mes pakken uit haar holster. Daarmee stak ze de coyote in zijn rug. Hij viel neer. Ze strompelde naar haar tipi. Toen men haar had gevonden werd ijlings een medicijnman geroepen die haar een smeersel toediende. De gapende wond in haar hand infecteerde. Het smeersel had niet geholpen. Twee dagen later vond men haar dood achter haar Tipi in het bijzijn van Waku. De jongen was ontroostbaar omdat hij niet begreep waarom zijn moeder niets meer tegen hem zei. Ook Sinopa was diep bedroefd alsook het volk. Nadat ze op een houten stellage was gelegd, gerold in bizonhuiden, ging haar lichaam op door de elementen van de natuur. Er volgende 4 dagen van rouw met onthouding van eten. De jammerklanken die op het gehuil van wolven leken, gingen door merg en been van Misu. Na de dood van Mansi ging het leven verder. De zoveelste zomer was aangebroken. De indianen moesten het nu voornamelijk hebben van het vlees van de Bizon en de landbouw. Recent waren ze verdreven door hun vijanden de Chippewa indianen. Deze indianen hadden via een Franse Cavalerie, de beschikking over vuurwapens dat voor de Lakota nog onbekend was. Omdat ze van oorsprong nomaden waren trokken ze weg uit hun geliefde streek en kwamen uiteindelijk in het prairiegebied terecht. Het grootste gedeelte van het jaar trokken ze met hun paarden en tipi achter de bizonkuddes aan. Ze leefde van het vlees, beschermde zich met de huiden die ook werden gebruikt als gebruiksvoorwerpen voor onderdak.

Hartje zomer werd elk jaar de Zonnedans gehouden. Dat was een geloofsritueel. Ook kwamen vriendschappelijke indianen bijeen en werden er belangrijke zaken door de verschillende opperhoofden besproken. Tijdens het kappen van een boom ontmoette Misu een Teton Sioux indiaan, Makowa geheten. Makowa was de zoon van een Teton Sioux opperhoofd. Hij liet al snel merken dat hij haar aardig vond. Ondanks ze een blanke huid had, was haar haar gitzwart. Hij vond haar mooi. De eigenlijke ceremonie van de Zonnedans duurde vier dagen. Er werd een zonnedans hut gebouwd. Een soort overdekt prieel. Van belang waren zangers en hun drum. Een Amerikaanse populier was ook belangrijk. Vond men deze boom dan bracht het volk de medicijnman daarvan op de hoogte. Minowaka de medicijnman van de Lakota ging er heen met zijn vredespijp en bad zijn prevelement. Nadien werd de boom omgehakt met een nooit eerder gebruikte bijl. Door vier vrouwen die nog maagd waren werd de boom opgevangen. Misu, die nog maagd was, ving samen met drie andere maagden de boom op. De boom werd door hem en zes andere indianen weggedragen naar het kamp. Onderweg huilde de mannen als wolven. Bij aankomst werd de populier midden in de hut neergezet in een even tevoren gegraven gat. Als dit was gebeurd dan kon de ceremonie beginnen. Deelname aan de ceremonie had vaak visioenen tot gevolg bij de mannen. De ceremonie duurde vier dagen. Makowa en zij zagen elkaar nadien met enige regelmaat. Met een paar vrouwen kookte ze voor de mannen. Maar Misu had haar hart verpand aan Sinopa, de weduwnaar van Mansi. Toch raakte ze ongewild zwanger van Makowa. Er werd door een vrouwelijk lid van de stam een draagwieg gemaakt. Normaal werd dat gedaan door een tante van de zwangere vrouw. De draagwieg was versierd met kralen. Volgens de traditie werd er geen onderscheid gemaakt tussen jongens en meisjes. Makowa werd vader en iedereen mocht het horen in het kamp. Sinopa kreeg het ook te horen. Ze was verdrietig omdat ze in stilte nog van Sinopa hield. Als ze elkaar zagen voelde ze een gezamenlijke aantrekkingskracht. Nu moest ze een leven leiden met Makowa, waarvan ze niet eens hield en was zwanger van hem. Eén ding wist ze zeker. De baby mocht er niet onder lijden.
Op een dag nam Makowa haar mee naar de medicijnman. Door het leggen van hun beiden handen op de vredespijp en een bezwering werden ze man en vrouw. Met haar Sioux indiaan bleef ze wonen bij haar eigen volk.

Toen de eerste sneeuwvlokken waren gevallen voelde Misu die ochtend zich onrustig en lag ze te woelen onder haar bizonhuiden van haar slaapplaats. Ze voelde hevige pijnen. Het leek of er een orkaan in haar buik huisden. Na een tijdje stond ze op en zag dat haar man al was vertrokken uit de tipi. Ze kleedde zich aan en sloeg een paardendeken om zich heen. Door de sneeuw liep ze naar een dicht struikgewas waar een aantal populieren stonden. Ze voelde een hevige aandrang en greep een paar overhangende takken vast van een van de bomen en ging op haar hurken zitten. Automatisch zuchtte ze. Bij elke zucht kwam de orkaan weer op gang in haar buik. Opeens schreeuwde ze het uit van de pijn en ving met de paardendeken haar net geboren kind op. Met haar mes sneed ze de navelstreng door. Ze bekeek haar kind. Het was een zoon. Hij had de uitdrukking van Makowa. Ze tilde hem op en bekeek hem weer. Hij lag zo stil in haar armen. Plotseling kreeg ze een hevige huilbui. Haar kind ademde niet. Ze hield haar hand bij zijn hals en voelde niets kloppen. Hij was reeds overleden. Snel wikkelde ze haar baby in de paardendeken en liep zo snel al ze kon naar haar tipi. ‘Mijn kind is dood jammerde ze toen ze twee indiaanse vrouwen zag lopen. Snel liepen ze met haar mee naar haar tipi en ontfermde zich om haar en haar doodgeboren kind. Makowa was nog niet teruggekeerd in hun tipi. Wat voelde ze zich alleen. Door één van de vrouwen werd de navelstreng bewaard in een leren zakje van bizonhuid en gaf het aan haar. Yazhi sprak ze tegen het kind, dat ‘kleintje’ betekende. Door haar hete tranen gaf ze haar kind een kus. Waar bleef haar man toch? vroeg ze zich af.
Toen de avond was ingevallen hoorde ze het getrappel van paardenhoeven. Ze sloeg het bizonvel open die de tipi afsloot. Een vijftiental krijgers kwamen aangereden, waaronder Makowa. Hij sprong van zijn paard af en begroette Misu.

Hij zag meteen dat Misu had gehuild. Wat was er aan de hand vroeg hij zich af. Ze zag er ook onverzorgd uit. Haar haren waren niet gevlochten en ze was deels ontkleed. Hij stapte naar binnen en sloeg het bizonvel achter zich dicht. Ze zei niets, pakte zijn hand en liep met hem naar de hoek van de tipi waar hun overleden kind in een paardendeken lag gewikkeld. Hij vreesde het ergste omdat hij zag dat Misu had gehuild. Ik heb hem de naam Yazhi gegeven Makowa, sprak ze met een gebroken stem. Hij had zijn zoon deels uit de deken gewikkeld en hield hem tegen zich aan. Hij jammerde omdat hij zag dat zijn zoon was overleden. Hoe graag had hij een zoon gewild. Hij was niet zo jong meer. Bijna 30 jaar. Samen met Misu en hun kind namen ze plaats bij hun slaapplaats. Het kind was naar de eeuwige jachtvelden gegaan.

Binnen de kortste keren wist het volk dat er zich een drama had afgespeeld. Er werden voorbereidingen getroffen voor het begrafenisritueel. Ze hadden veel steun gehad van de mensen om hun heen. Sinopa en een paar krijgers hielpen samen met Makowa de houten stellage te bouwen, net buiten de gemeenschap. Misu had Yazhi aangekleed en het leren zakje omgedaan waarin zijn navelstreng zat. In zijn draagmand brachten ze samen met het indiaanse volk Yazhi naar zijn laatste rustplaats. Om de ziel van de overledene langer bij zich te houden werd er een kleine haarlok van Yazhi bevestigd aan een geest paal van hout. Dat was een ritueel voor een dode. Na één jaar werd de ziel weer vrijgegeven. Makowa en Misu rouwden vier dagen lang om het verlies van hun eerste kind. Het was de gewoonte dat men zichzelf zou pijnigen dat ook gebeurde met Makowa. Misu onthield zich van eten. Na de dood van haar kind was ze de oude niet meer. Van een goedlachse vrouw was ze stiller geworden. Zo gingen er twee jaar voorbij. Makowa was veranderd na de dood van zijn zoon. Tijdens gevechten met naburige indianenstammen was hij overmoedig geworden. Op een dag werd hem dat fataal. Binnen één jaar tijd verloor Mitsu haar zoon en haar man. Die laatste werd getroffen door een pistoolschot van een indiaan van een vijandelijke stam. Makowa werd op een houten stellage neergelegd niet ver verwijderd van zijn zoon. Er volgde een tijd van rouw. Acht jaar woonde ze nu bij de Lakota. Ze was nu 24 jaar. 16 jaar was ze toen ze werd weggerukt van haar ouders. Nooit had ze meer iets van hun vernomen. Tijdens haar huwelijk met Makowa had ze zich altijd ontfermd over de zoon van Sinopa. De jongen ging haar aan het hart. Sinopa was na de dood van Mansi niet meer getrouwd. Hij zorgde goed voor zijn zoon. Koken deed ze al die tijd voor hun. Makowa vond het geen probleem. De Lakota hielpen elkaar waar nodig was. Al die tijd was er niets veranderd tussen Sinopa en haar. Ze voelden zich nog steeds tot elkaar aangetrokken. Zo’n sterke aantrekkingskracht had ze met Makowa nooit gehad. Hij was goed voor haar geweest en zij voor hem. De dood van hun enige kind had hun beiden wel veranderd. Ze leidde nu min of meer een teruggetrokken leven. Toch kwam er na maanden een kentering. Waku was plotseling ziek geworden. Hij had hoge koorts en ijlde. De medicijnman had de jongen wat kruiden toegediend. Ook deed hij een rituele dans. Ze bleef dag en nacht bij Waku in de tipi zitten. Na drie dagen stopte het ijlen en werd Waku langzamerhand weer beter. Sinopa was Mitsu dankbaar. Hij had zich na de dood van zijn vrouw Mansi op de achtergrond gehouden. Zeker toen Misu had aangekondigd dat ze moest trouwen met Makowa. Nu hij zag dat Misu zo zorgzaam was voor zijn zoon zocht hij meer toenadering tot haar.
Op een warme dag in augustus gingen Sinopa, Waku en zij naar een dichtstbijzijnde beek. Ze gingen zwemmen en hadden veel pret. Na een tijdje was Waku uit het water gekomen en was de kant van de oever opgeklommen. Bij Mitsu ging het niet zo gemakkelijk. Sinopa maakte rare bewegingen in het water, waardoor Mitsu moest lachen. Door het lachen had ze moeite om de oever op te klimmen. Sinopa klom als eerste de oever op en trok de half naakte Mitsu op de kant. Nu moesten ze beiden hard lachen. Onverwachts trok Sinopa haar naar zich toe, streelde haar hals en gaf haar een vluchtige kus. Ze kreeg een warm gevoel van binnen. Het gevoel dat ze alleen met hem had. Waku ging onverwachts tussen hun instaan. Zo stonden ze met z’n drieën dicht bij elkaar. De tijd was aangebroken om met elkaar een nieuwe toekomst voort te zetten.

Verhaal: lealariekoek/2015

Bron: Geschiedenisfeiten: Brown, Joseph Epes (1953). Julio Punch.
The sacred Pipe: Norman: University of Oklahoma Press

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s