De mondharmonica (piccolo)

De Mondharmonica.

Vanachter het raam keek hij naar de overzijde van de straat. Daar zat hij weer de kleine Johan in zijn rolstoel, die zijn vader had voorzien van een afneembaar blad waarop hij dingen neer kon zetten. Zelf kon Johan dat niet, omdat hij geen controle had over zijn spieren, waardoor zijn armen en benen altijd in beweging waren. Hij was spastisch. Zijn hoofd was het enige dat hij bijna stil kon houden. Met mooi weer werd hij door zijn ouders naast de groene voordeur neergezet, waar zijn moeder, als ze niet met het gezin bezig was, op een kleine kruk naast hem ging zitten. Bij slecht weer zat hij voor het raam en keek door een spion, een spiegel die aan de buitenzijde van de sponning van het raam was bevestigd. Zo kon hij de lange straat inkijken.

Vandaag scheen de zon volop en was zo fel dat Josien, de moeder van Johan hem een pet had opgezet. Hij was net als Johan opgegroeid in deze volksbuurt. Het was augustus 1950, 5 jaar na de Tweede Wereldoorlog. Hij was 4 jaar in Nederlands Indië geweest en was in dienst bij de LUWA (Luchtmacht artillerie). Hij was geen piloot, maar had als taak op een vliegveld op Java de manschappen van hun maaltijden te voorzien. Hij kreeg daarbij hulp van een baboe en een katjong. Nu was hij alweer een half jaar in zijn ouderlijk huis en had in april zijn dertigste verjaardag gevierd. Het zou niet lang meer duren of hij ging trouwen met Jo. Recent hadden ze een huis in een ander deel van de stad en waren het aan het opknappen. De oorlog had z’n sporen achtergelaten. Tijdens de hongerwinter hadden de vorige bewoners bijna al het hout uit het huis gesloopt, waaronder een gedeelte van de vloerdelen. De winter was zo streng, men had het koud en alles wat maar te vinden was om te stoken verdween in de kachel. Het huis was van origine een statig pand en stond in een van de betere wijken van de stad.

Het was zaterdag en zijn aanstaande vrouw Jo werkte als coupeuse in een gerenommeerde zaak in de binnenstad. Maandag ging hij beginnen bij zijn nieuwe werkgever als timmerman. Hij was nu bij zijn ouders op visite. Zijn broers en zussen waren allen getrouwd.

‘Wat sta je toch door het raam te kijken Frank? hoorde hij zijn moeder zeggen.’

‘Hij draaide zich om en ging zitten aan de lange tafel waar een smyrna kleed over heen lag. Zijn vader zat in zijn stoel bij de kolenkachel en rookte zijn sigaar. ‘

‘Wil je nog een kop koffie Frank? vroeg moeder weer.’

Hij knikte en pakte een Mariakaakje uit de gebloemde koektrommel.

‘Weet je moeder, dat Johan net zo jong als ik ben en dat hij al vanaf zijn geboorte invalide is?’

‘Ik weet het nog als gisteren Frank, de moeder van Johan en ik waren gelijktijdig zwanger met een verschil van een maand. Jij bent gezond thuis geboren, maar Johan zijn moeder moest onverhoeds naar het ziekenhuis worden gebracht. De bevalling was kritiek door een stuitligging van de baby en het scheelde maar weinig of het kind en zij hadden het niet overleefd,

‘Weet u dat ik, voordat ik naar Nederlands Indië vertrok, hem een regelmatig een plezier deed met het spelen op mijn mondharmonica?’

‘Jazeker, als jij voor hem ging spelen kwam er een lach op zijn gezicht. Doorgaans was hij vaak in zichzelf gekeerd. Enkele kinderen in de straat zochten hem op om hem een gevoel te geven dat hij niet alleen was.

‘Ik heb altijd medelijden met hem gehad. Hij heeft zo’n beperkt leven. Zie mij nu, binnenkort ga ik trouwen met Jo. Hij zit daar maar in zijn rolstoel en wordt ’s avonds in zijn bed gelegd.’

‘Ik hoorde dat het niet goed gaat met hem Frank. Zijn gezondheid verslechterd. Volgens zijn ouders heeft hij een vreemde hoest waardoor hij het benauwd heeft.’

Zijdelinks keek hij naar zijn vader die cirkels aan het blazen was met zijn sigaar. Dit kan nooit gezond zijn dacht hij en de stank van zijn sigaar rook je dagen later nog in huis. Hij had er zijn eigen gedachten over en wilde uit respect zijn vader hem daar niet over aanspreken. Het leven was zo oneerlijk. Hij had er moeite mee dat zijn vader met plezier zijn sigaar rookte en Johan het benauwd had.

‘Wat ben je onrustig Frank? Zo ken ik je niet.’

Hij zei niets, stond op en liep naar de lange gang waar zijn jack hing. Uit zijn binnenzak haalde hij zijn kleine piccolo de mondharmonica en zetten hem aan zijn mond. Een paar deuntjes speelde hij. Bij binnenkomst in de woonkamer had zijn vader plaatsgenomen aan tafel.

‘Jij kan zo mooi spelen Frank en zonder een noot te lezen. Van wie je de muzikaliteit hebt weet ik niet, maar niet van ons in ieder geval. Speel wat Frank?’

‘Ik heb een beter idee vader! Buiten is het stralend weer en wij zitten hier maar binnen. Ik ga naar buiten om speciaal voor Johan spelen. Ik zie hem graag blij.’

‘Een goed idee Frank, dan pak ik uit de keuken twee keukenstoelen en gaan buiten zitten. Gelijktijdig met zijn vader stond hij op en liep naar het raam. Johan zit er nog steeds en ik zie ook een paar buren buiten staan.

Ze liepen met z’n drieën naar buiten. Zijn ouders namen plaats op de stoelen en hij liep, al spelend op zijn mondharmonica, naar Johan toe. Ook de ouders van Johan zaten buiten en hadden plaats genomen op de brede rand van het raamkozijn.

‘Mag ik Johan meenemen naar het plantsoen om de hoek van de straat? vroeg hij aan de vader van Johan. Ik wil voor hem gaan spelen op mijn mondharmonica. Misschien is het leuk om met ons mee te gaan.’

‘Een leuk idee Frank’ antwoordde hij en samen met hun en zijn beiden ouders liepen ze naar het plantsoentje en zetten Johan met zijn rolstoel in het midden van het plantsoen neer. Ook een aantal buurtkinderen die het hadden gehoord waren van de partij.

Naast zijn muzikaliteit hield hij ook van dansen en stond hij er om bekend dat hij humor had, aldus zijn vader.

‘Johan keek hem maar aan en brabbelde iets onverstaanbaars. Hij zetten de mondharmonica weer aan zijn lippen en speelde een vrolijk nummer. Gelijktijdig danste hij om Johan heen alsook enkele kinderen vormden een kring en draaide in de rondte. Door de vrolijke sfeer kwamen meer mensen uit hun huizen. Frank vond het best, maar het belangrijkste vond hij de lach op Johan zijn gezicht. Het gaf hem voldoening dat de jongen het zo naar zijn zin had.

De zon was aan het zakken en het werd wat frisser buiten. Na afloop gingen ze weer naar huis. De ouders van Johan bedankte hem. Het deed hun goed dat hun jongen het zo naar zijn zin had gehad.

Ook voor hem was het tijd om Jo van haar werk te gaan halen. Ze zouden samen met andere familieleden verder gaan klussen in hun huis. Binnenkort zouden ze gaan trouwen, het huis moest dus af zijn.

Vader en moeder hadden hem uitgezwaaid en hij vertelde hun op de valreep dat hij na middernacht naar huis zou komen.

Die avond vertelde hij aan Jo dat hij Johan en zijn ouders wilde uitnodigen op hun trouwerij. Na zijn huwelijk zou hij Johan niet meer zo frequent zien. Jo ging ermee akkoord en de trouwdag naderde. In een feestzaaltje in de buurt werd de bruiloft gevierd met wederzijdse familie en met Johan en zijn ouders. Hij kon het niet laten om voor Johan te gaan spelen op zijn trouwdag. Johan glunderde bij het horen van de muziek. Na afloop mocht Johan de kleine mondharmonica vasthouden. Hij hield hem de rest van de avond stevig vast in zijn verwrongen knuist.

Na afloop van de bruiloft ging iedereen weer huiswaarts en gaf de vader van Johan de mondharmonica weer aan hem terug.

Maanden later hoorde hij het bericht van zijn ouders dat Johan aan een longontsteking was overleden. Hij vertelde het die bewuste avond aan Jo en pakte uit de la van de kast zijn mondharmonica. Samen ging hij met haar en zijn ouders de volgende dag naar de aula waar Johan lag opgebaard. Nog een keer speelde hij het lied ‘Droomland’ voor hem en legde voorgoed de mondharmonica tussen de samengevouwen handen van Johan.

De aanwezigen waren zichtbaar ontroerd bij het zien van dit gebaar. Bij het naar buiten gaan hapte hij even naar adem. Hij voelde tranen in zijn ogen prikken, keek naar Jo en zijn ouders en mompelde: ‘Mijn muziek toverde een lach op Johan zijn gezicht en voelde hij zich gelukkig.’ Jo kneep hem in zijn hand om zijn woorden te bevestigen.

2 november 2014images mondharmonica piccolo

4 reacties op ‘De mondharmonica (piccolo)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s